منظور از گاز مبرد چیست؟

گاز مبرد یا Refrigerant درواقع ماده ای با دمای جوش بسیار پایین می باشد که در سیکل تبرید تراکمی (مانند : چیلرها ، سردخانه ها و یخچال ها و … ) برای ایجاد برودت استفاده میشود.

گاز مبرد با جذب حرارت یک ماده ی دیگر باعث خنک تر شدن آن می شود.

این جذب حرارت در مرحله ی تبخیر سیال مبرد و به شکل گرفتن گرمای نهان انجام می گردد.

در سیستم تبرید تراکمی این فرآیند در اواپراتور اتفاق می افتد.

به عبارتی سیال هایی که بتوانند به راحتی از مایع به گاز و بلعکس تبدیل شوند به عنوان واسط انتقال حرارت بکار گرفته می شوند. این سیال ها در صنعت برودت “مبرد” نامیده می شوند.

اصلی ترین ویژگی های گاز مبرد
  • قابل اشتعال و انفجار نباشد.
  • مبرد نباید سمی باشد.
  • اکسید کننده نباشد
  • به راحتی نشتی آن قابل تشخیص باشد
  • حرارت نهان متعادلی داشته باشد.
  • هنگام عملکرد سیستم در دمای مجاز باید بتواند حرارت را به خوبی جذب و دفع کند.
  • بین فازهای مایع و بخار کمترین اختلاف فشار را داشته باشد.
  • خورنده نباشد
  • با روغن واکنش ندهد.
  • در صورت نشتی نباید باعث آلودگی محیط شود.
تاریخچه گاز مبرد

در قرن نوزدهم کولر گازی اختراع و روانه بازار شد.

در این کولر گازی از اتر به عنوان سیال مبرد استفاده شد.

ولی از سال 1873 و با وارد شدن اسپلیت به بازار, استفاده از مواد مانند آمونیاک به عنوان مبرد رونق پیدا کرد.

ولی با توجه  سمی و قابل اشتعال بودن این سیال ها و خطرناکی که این مبردها برای محیط زیست داشتند, استفاده از آنها هم کم کم منسوخ شد.

در سال 1926 میلادی اولین مبرد کلروفلروکربن یا CFC توسط فردی به اسم thomas Midgely  معرفی گردید.

نام تجاری این مبرد R12 بود.

مبرد R12 غیرسمی و غیرقابل اشتعال بوده و نسبت به مبردهایی که تا آن زمان وجود داشت راندمان بالاتری داشته.

این مبرد از سال 1931 رسما در سیستم های تبریدی بکار برده شد.

ولی CFC ها برای محیط بسیار مضر هستند و به همین دلیل نوع دیگری از مبرد ها با نام HCFC (هیدروکلروفلروکربن) و بعد از آن HFC ها تولید و روانه ی بازار شد.

انواع گاز مبرد

همانطور که گفته شد نسل اول از گاز مبرد از نوع طبیعی بودند و با وجود تولید ظرفیت سرمای بالا, به دلیل سمی و خطرناک بودن کم کم از صنعت برودت حذف شدند و گازهای مبرد فریونی جایگزین آنها شدند.

مبردهای فریونی هم در چندین مرحله دچار تغییرات گشتند.

 گاز مبرد کلروفلوئوروکربن – CFC

این گروه از مبردها اولین نسل گاز مبرد استفاده شده در سیستم های تبرید می باشد.

CFC ها از اتم های کلر، کربن و فلوئور تشکیل شده اند.

نکته : عنصر کلر باعث از بین رفتن لایه ازن می گردد و برای لایه ی اوزن مضر می باشد. همچنین اثر گلخانه ای بسیار شدیدی هم دارد.

گاز R-11  و R-12 از این دسته از مبردها هستند.

و به همین دلیل در پروتکل مونترال استفاده از این مبرد را ممنوع اعلام کردند.

 گاز مبرد هیدروکلروفلوئوروکربن – HCFC

نسل دوم مبردهای فریونی با نام که HCFC ها ساخته شدند تا خصوصیات مضر گاز های CFC را بهبود بخشند.

این گازهای مبرد ترکیبی شیمیایی از اتم های کلر، کربن، فلوئور و هیدروژن می باشند.

معروف ترین گاز مبرد این گروه R22 می باشد.

این مبرد مدت‌ها در کل دنیا در انواع مختلف سیستم های برودتی مانند چیلرهای صنعتی و خانگی، يخچال‌ها و … استفاده می شده است.

ولی بخاطر وجود کلر, این گروه از مبرد ها هم برای محیط زیست مضر می باشند.

به همین دلیل از سال 1990 استفاده از HFCF ها (از جمله R22) در دنیا ممنوع شده و ديگر هيچ كشور توسعه يافته‌اي این دسته از مبرد ها را نه توليد و نه وارد و نه صادر مي کنند.

برای خواندن مطالب بیشتر در این زمینه، نوشته ی ” جایگزینی مبردهای فریونی مضر ” را بخوانید.

ولي با وجود تمامی توافق نامه ها و استانداردهای جهانی، هنوز در کشورهای در حال توصعه مانند ايران محصولاتي مانند R22 استفاده مي‌شوند.

نکته : یک روش توقف استفاده از این گازها, جایگزینی این گازها با مبردهای دوست دار محیط زیست می باشد.

این جایگزینی فرایندی فنی مهندسی و محاسباتی دارد. یکی از خدمات شرکت CopCo اجرای پروژه های جایگزینی مبردهای مضر با مبردهای گروه HFC می باشد.

 

گاز مبرد و جایگزینی مبردهای مضر , کالاادوایس

 

 گاز مبرد هیدرو فلوئوروکربن – HFC

گروه HFC جزو جدیدترین و بهترین مبردهای مورد استفاده در سیستم های برودتی جهان هستند.

ترکیب شیمیایی این گروه از اتم های کربن، فلوئور و هیدروژن تشکیل شده است.

این مبردها اتم کلر ندارند و در نتیجه بر روی لایه ازون تاثیر مخربی ندارند.

به طور کلی این مبرد یک گاز گلخانه ای غیر مخرب برای لایه اوزون می باشد .

گاز R-134-a یکی از نمونه های پر مصرف این گروه می باشد. 

تزریق گاز مبرد

قبل از تزریق گاز مبرد باید همه ی تست های مربوط به پیش راه اندازی بر روی چیلر انجام گیرد تا از مواردی مانند: عدم نشتی گاز, عدم اختلاط مبرد با هوا, عدم وجود آب در سیستم و … اطمینان حاصل شود.

بعد از آن هم تزریق گاز باید توسط تجهیزات مخصوص انجام شود که علاوه بر اطمینان از عدم نشتی گاز مبرد در حین تزریق, سرعت کار هم بالا باشد.

نمونه مثال:

در حیت تزریق گاز به چیلر, بعد از این که کپسول و چیلر با هم فشار شدند دیگر امکان تزریق بقیه ی گاز داخل کپسول وجود ندارد.

شرکت CopCo برای این که تمامی گاز به سیستم تزریق شود, برای تزریق گازهای مبرد از کپسول به چیلر از دستگاه ریکاوری استفاده می کند.

برای انجام تستهای پیش راه اندازی چیلر و تزریق گاز مبرد و راه اندازی چیلر با ما تماس بگیرید.

رنگ سیلندر گازهای مبرد

جهت تمییز راحت تر و سریعتر کپسول های فریونی از همدیگر و برای جلو گیری از شارژ اشتباه آنها, هر مبرد فریونی در کپسولی با رنگ مخصوص خودش شارژ می گردد:

شماره ماده رنگ شماره ماده رنگ شماره ماده رنگ شماره ماده رنگ
مبرد کپسول مبرد کپسول مبرد کپسول مبرد کپسول
R-407-B زرد کرمی R-717 نقره ای R-502 ارغوانی R-410-A رنگ گلی
R-11 نارنجی R-134-a آبی روشن R-407-C شکلاتی R-404-A نارنجی
R-12 سفید R-114 آبی تیره R-123 خاکستری روشن
R-22 سبز R-409-A قهوه ای مایل به زرد R-401-B زرد خردلی
R-500 زرد R-113 آبی کمی تیره R-402-A قهوه ای روشن

گاز مبرد و جایگزینی مبردهای مضر , کالاادوایس

در نوشته ی “جایگزینی گازهای مبرد فریونی مضر” به توضیح علل, اهمیت ها و ضرورت های عدم استفاده از مبردهای مضر (CFC ها و HCFC ها) و چگونگی جایگزینی آنها با گازهای فریونی دوست دار محیط زیست پرداخته ایم.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *